« ذَرْهُمْ يَأْكُلُوا وَ يَتَمَتَّعُوا وَ يُلْهِهِمُ الْأَمَلُ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ « 1 » » . ( 1 - 9 ) ( 15 : 3 ) « 2 » بيرون آيد « 3 » ( ب ) « 4 » . و امّا « 5 » فرق ميان وجود و نفس و شيطان در حال مشاهده آن است كه وجود به صورت ظلمات « 6 » شديده نمايد « 7 » در ابتداى سلوك و چون اندكى صفا يابد به شكل ابر سياه بنمايد و اگر سرير سلطنت شيطان پديد آيد به صورت ابر سرخ نمايد و چون حظوظ به تمامى فانى « 8 » شود و حقوق بماند « 9 » و « 10 » صفا به كمال رسد ، فلاجرم وجود به مثل « 11 » ابر سپيد « 12 » بنمايد و بدايت كشف بصيرت از اين صفت پديد آيد « 13 » . و اگر نفس « 14 » منكشف شود ، كبود نمايد به رنگ آسمان و او را جوششى « 15 » باشد ( ن ) « 16 » مثل جوشش آب از چشمه .

--> ( 1 ) آ : تعلمون . ( 2 ) قرآن مجيد 15 ( سوره الحجر ) : 3 . ب : برگ 41 ب حاشيه يعنى بگذار ايشان را كه بخورند و برخوردارى گيرند و مشغول كند ايشان را اميدهاى دراز پس زود بود كه بدانند آنچه ما گفتيم . ( 3 ) گ : امن يابد ( به جاى بيرون آيد ) . ( 4 ) ب : برگ 42 الف . ( 5 ) ت ، ل : ندارد . ( 6 ) ب ، ت ، گ : ظلمت . ( 7 ) گ : نماند . ( 8 ) و ن : صافى . ( 9 ) آ ، ب : ننوشته . ( 10 ) ب ، ت ، گ : ندارد . ( 11 ) آ ، ب ، ت ، ل ، گ : مثل . ( 12 ) گ : سفيد . ( 13 ) نجم الدين كبرى ، فوائح الجمال ، ص 3 . الفرق بين الوجود و النفس و الشيطان فى مقام المشاهدة : الوجود ظلمة شديدة فى الأوّل فإذا صفا قليلا تشكل قدامك به شكل الغيم الأسود . فاذا كان عرش الشيطان كان أحمر فإذا صلح و فنى الحظوظ منه و بقى الحقوق صفا و ابيضّ مثل المزن . ( 14 ) فوائح الجمال ، ص 3 . و النفس اذا بدت فلونها لون السماء و هو الزرقة و لها نبعان كنبعان الماء من أصل الينبوع فإذا كانت عرش الشيطان فكأنها عين من ظلمه و نار و يكون نبعانها . فوائح الجمال ، ص 25 . النفوس ثلاثة النفس الامارة بالسّوء و هى نفس العامة ، تكون مظلمة ، فإذا وقع فيها الذكر كان الذكر مثل الراج الموقد فى البيت المظلم فحينئذ تصير لوّامة لأنها تبصر أن البيت ملآن من نجاسة و كلب و خنزير و فهد و نمر و حمار و ثور و فيل و كل شىء مذموم فى الوجود ثم تجتهد فى إخراجهم عن هذا البيت بعد ان تلطخت بأنواع النجاسات و تجرحت من أنواع السباع فتلازم ذكر الحق و الإنابة حتى ليظهر سلطان الذكر عليهم فيخرجهم ثم تقرب من المطمئنّة فلا تزال تجتهد فى جمع أثاث البيت حتى يتزين البيت بأنواع المحمودات فتتحلى فيها و يصلح البيت لنزول السلطان فيه فيزل فإذا نزل فيه السلطان و تجلّى الحق اطمانت . ( 15 ) گ : جوشى ( به جاى جوششى ) . ( 16 ) ن : برگ 106 ب .